Du học, Scholarships Game và con đường khởi nghiệp

Nhân mấy hôm nay đang nóng về vụ “đừng bay bổng, Down to the Earth”, mình xin mạn phép chia sẻ về câu chuyện du học của mình để các bạn trẻ có thêm những góc nhìn thực tế.

1. Ngày xưa mình cũng bay bổng lắm. Chọn ngành học đại học là Quốc tế học của ĐH Hà Nội, vì thấy sau này có thể làm ngoại giao, làm NGO. Đến năm 3 thì phát hiện mình thực sự thích kinh doanh, khởi nghiệp, công nghệ và giáo dục. Cũng hoạt động đoàn, hoạt động sinh viên, đi làm thêm, thi thố đạt giải này nọ kia. Nghĩ là profile của mình tốt rồi, sau đi du học apply học bổng dễ dàng hơn.

Sau 4 năm tốt nghiệp, mình mới bắt đầu apply học thạc sỹ. 4 năm làm ở Big Corp, EdTech startup (hồi mình làm TOPICA mới có hơn 100 nhân sự), rồi vào cả cơ quan nhà nước để xây dựng profile. Nộp hồ sơ 15 trường, nhận 4 offer letter học bổng 75% học phí, nhưng chẳng nhận được offer nào cho học bổng toàn phần hoặc 100% học phí.

...

Lúc đấy hụt hẫng lắm.

Mạnh dạn email hỏi lại 5 trường, xem insight của họ thế nào về hồ sơ của mình. Họ trả lời khiến mình thật sự bất ngờ: “Hồ sơ của cậu rất tốt. Kinh nghiệm rất tốt. SOP cũng rất tốt. Nhưng cậu muốn theo học các ngành kinh tế, trong khi background (bằng đại học) của cậu về Quốc tế học (international study), không phù hợp với chương trình của chúng tôi”.

Và sau đó mình quay ngoắt sang phương án khác: chọn những chương trình ngon ít người biết, môi trường học xịn nhưng khoai, được miễn hoặc giảm học phí. Và may mắn mình được nhận vào 1 trường ở Đức, nơi Thủ tướng Merkel và gần chục nhà khoa học đạt giải Nobel khác theo học. Không học bổng, nhưng học phí siêu thấp, nằm trong ngân sách của mình kiếm được sau mấy năm đi làm.

Bài học 1: Biết mình biết ta, trăm trận trăm thắng. Hãy tìm hiểu kỹ họ muốn tìm gì ở ứng viên.

 

2. ‘Scholarship’ thực chất là 1 hoạt động CSR của trường hoặc tổ chức (học bổng của tổ chức / doanh nghiệp / trường tài trợ); và / hoặc 1 hoạt động tăng cường chất lượng, ươm mầm nhân tài tiềm năng, chọn lọc người tài, tăng truyền thông, thu hút thêm nhiều người tài khác (học bổng của trường / doanh nghiệp / Chính phủ). Mỗi năm, số lượng học bổng xịn được offer không nhiều. Còn lại bạn có thể thấy rất rất nhiều các loại học bổng khác như: học bổng trị giá xxx USD, học bổng 10%, 20% học phí năm đầu bla bla. Các loại học bổng này được trích từ ngân sách của trường hoặc từ chi phí của trung tâm (Agency), với mục tiêu thu hút số lượng học viên để đủ chỉ tiêu mở lớp, sau đó sàng lọc về chất nếu vượt chỉ tiêu.

Nên, khi thấy các học bổng kiểu này, các bạn nhớ tìm hiểu kỹ tổng ngân sách mình cần phải chi sau khi đã trừ học bổng ấy là bao nhiêu, trường có tốt không, chương trình có phù hợp với mình không.

Chính vì thế mà, mình từng nhận được các học bổng 50-75% học phí nhưng mình từ chối. Vì tính ra tổng tiền học + sinh hoạt còn cao hơn chương trình mình học, trong khi ranking hay profile của trường thua xa…

Bài học 2: Bình tĩnh, sáng suốt mà chọn lựa

Bài học 3: Cứ cố gắng xây dựng profile, kinh nghiệm chinh chiến của mình cho thật tốt. Càng đi sâu, học hỏi, càng làm càng lên dần. Đa dạng hóa chương trình apply. Cứ profile “đẹp trai xinh gái” đi rồi mình có quyền…

 

3. 10 năm làm việc, mình chẳng bao giờ được đến ngày hôm nay nếu không tìm được những người mentor xịn và tâm huyết.

Cuối 2018, team mình vượt qua hơn 1000 startup khác để nằm trong top 5 Startup Việt và Top 10 Cuộc thi khởi nghiệp quốc gia TechFest. Không ai biết để có được những thành quả ấy mình phải ngồi với các mentor không dưới 15 lần, sửa bài hơn 60 lần, tự bỏ tiền túi bay HN - SGN 2 lần, tất cả chỉ trong vòng 30 ngày.

Startup team mình gần 30 người, nhưng không ai biết đã có lúc từng đạt 35 người, burn hết tiền, giảm scale còn 8 người, rồi mới từng bước lên lại. Cũng may có 2 đại cao thủ mentor còn biết đường sửa sai.

Mình không phải trả phí cho mentor, nhưng mình offer cho mentor 1 điều lớn hơn thế nhiều: hỗ trợ 1 team chiến binh không ngại bầm dập, và cổ phần thưởng. Khoản này sau 8-10 năm hơn rất rất nhiều lần khoản phí 10-20 triệu lẽ ra họ được nhận.

Nên, hơn 1 năm rồi làm việc với hơn 500 bạn sinh viên, mình hơi buồn khi thấy các bạn rất tận dụng hỏi han miễn phí, sau đó được trả lời thì “proof seen”, không hồi âm. Rất nhanh tay đăng ký để hưởng ưu đãi, nhưng liên lạc để mentor cho bạn ấy 30 phút đầu tiên thì cho mình leo cây luôn, chẳng bao giờ gặp ở cuộc ấy chứ đừng nói đến gặp lại. Nhiều bạn inbox xin mình học bổng dịch vụ, nói là em thế này thế kia. Mình hỏi lại, ok nhưng em có sẵn sàng hỗ trợ anh và team trong mấy tháng không lương không? Và lại proof seen.

Trong khi các bạn mentee nghiêm túc của mình, sau mấy năm có bạn đi Đức, rồi được offer làm việc ở eBay; có bạn đi Pháp, được offer làm việc ở The New York Times; có bạn thì đang học năm 3 đại học, được offer thực tập ở 1 Quỹ đầu tư tương đối lớn chỉ sau 2 tiếng phỏng vấn.

Bài học 4: Có cho đi có nhận lại. Mentee có nghiêm túc thì mentor mới hỗ trợ được tốt. Và đừng nghĩ các bạn mentor mất công mất sức với mình và chỉ không công

 

4. Thôi không chém nhiều quá các bạn hoang mang. Tới đây team mình tổ chức 1 buổi event về Du học và Khởi nghiệp. Mentor gồm:

  • Đỗ Xuân Khoa, Thạc sỹ Marketing ở Thụy Điển. Sáng lập Markus và Ella Study, đã đào tạo, định hướng, hướng nghiệp về Marketing cho 1500+ học viên. Dàn Marketing executive & junior manager lứa 93-97 tại các tập đoàn lớn (Coca, P&G, Unilever,...), startup, hầu hết từ lò này ra
  • Nguyễn Trọng Duy (mình), Thạc sỹ Quản trị Kinh doanh ở Đức. Đồng sáng lập và điều hành Ella Study, nền tảng kết nối để học viên được đồng hành bởi Alumni trên cả hành trình hướng nghiệp và định hướng du học tại các trường ĐH top 4% toàn cầu. Ngoài việc hỗ trợ hơn 100 học viên (gần 50% đã nhận offer letter từ các trường top 4%), mình còn tham gia team gọi vốn series B cho TOPICA; chịu trách nhiệm huy động vốn 2 vòng cho Ella Study.
  • Một mentor rất xịn team mình đang chờ confirm ^^ Hứa hẹn mang đến cho các bạn được nhiều câu chuyện giá trị và thú vị.

Sự kiện sẽ giới hạn người tham dự và có phí (để trang trải các chi phí địa điểm, tea break, nhân sự hỗ trợ nhắc nhở các bạn từ A-Z,..)

Link sự kiện: https://www.facebook.com/events/387783875184369/

Trước sự kiện này thì có 1 sự kiện coffee-talk nhỏ dành cho 10-15 người, chủ đề “Du học: nên Khởi nghiệp hay làm thuê”. Tham gia free, ai đến trả tiền đồ uống

Các bạn nào hứng thú tham gia thì comment để mình gửi link đăng ký bên dưới. Ưu tiên các bạn sinh viên năm 3 trở lên. First come first serve ạ.

P.S 1: Ella mình phát triển nền tảng - công cụ để hỗ trợ Alumni (Mentor) và học viên. Dịch vụ đồng hành có phí (chia sẻ 75% với Alumni), có Ella đứng ra để bảo đảm cho cả 2 đầu: học viên và Alumni. Sắp tới team sẽ mở rộng mời các bạn Alumni đã - đang theo học tại các trường ĐH top 4% cùng tham gia. Bạn nào quan tâm nhắn mình nhé.

Chúc cả nhà cuối tuần vui vẻ.

Pix caption: Be Different!