CẤU TRÚC VĂN BẢN HỌC THUẬT


Cấu trúc là một đặc điểm quan trọng trong khi viết bài học thuật. Một văn bản có cấu trúc tốt giúp người đọc dễ theo dõi các đối số và điều hướng văn bản. Trong việc viết bài học thuật, một cấu trúc rõ ràng và mạch viết hợp lý là điều bắt buộc đối với một văn bản mạch lạc. Ngoài ra, trong bài tập của nhiều trường đại học, việc sử dụng đúng cấu trúc là phần đánh giá sau cùng.

Hầu hết các bài báo học thuật đều đi theo một cấu trúc đã được quy định. Trang viết này sẽ mô tả một số cấu trúc phổ biến trong viết luận văn: cấu trúc bài luận gồm ba phần và cấu trúc IMRaD. Cấu trúc được đưa ra cho tất cả các phần của văn bản vì vậy bạn cũng sẽ tìm thấy thông tin về cấu trúc của các đoạn văn.

Cấu trúc chung

Cấu trúc của bài viết phụ thuộc vào loại văn bản bạn viết, nhưng hai cấu trúc thường được sử dụng là cấu trúc bài luận ba phần và cấu trúc IMRaD. Ngay thậm chí các bài tiểu luận ngắn không chia vào các phần có tên cũng đi theo một cấu trúc như vậy. Các văn bản dài hơn có thể được chia ra các phần phụ. Các ngành hoặc khoa khác nhau có thể thích việc học sinh sử dụng một cấu trúc nhất định nào đó hơn, vậy nên hãy xác nhận kĩ với người hướng dẫn của bạn cấu trúc nào được mong muốn cho mình.

Cấu trúc bài luận ba phần

Cấu trúc bài luận ba phần là cấu trúc cơ bản gồm phần Giới thiệu, phần Văn bản và Kết luận. Phần Giới thiệu và Kết luận phải ngắn hơn phần Văn bản. Đối với những bài tiểu luận ngắn, một hoặc hai đoạn văn cho mỗi phần là hợp lý. Đối với các văn bản dài hơn hoặc các luận án, chúng có thể dài tới vài trang.

Xem bài luận mẫu

Thông tin thêm về cấu trúc 3 phần

Phần Giới thiệu:

Phần Giới thiệu của bạn nên bao gồm những ý chính sau (nhớ rằng không phải tất cả các ý đều liên quan đến bài bạn đang làm).

  • Giới thiệu chủ đề của văn bản

  • Đặt chủ đề trong một bối cảnh

  • Cung cấp thông tin cơ bản

  • Chỉ ra mục đích của bài viết

  • Mô tả cách bạn hoàn thành mục tiêu

  • Tuyên bố của người nghiên cứu hoặc câu hỏi nghiên cứu

  • Đưa ra phát hiện của người nghiên cứu

  • Giải thích tại sao chủ đề bạn chọn là hay, cần thiết hoặc quan trọng

  • Hướng dẫn đọc cho độc giả

  • Thu hút sự chú ý của người đọc


Các tuyên bố được đưa ra trong phần Giới thiệu sẽ được triển khai trong phần Văn bản và đưa trở lại trong phần Kết luận.


Bạn có thể viết phần Giới thiệu từ đầu hoặc sau khi hoàn thành quá trình viết. Nếu bạn viết sớm ngay từ đầu, phần Giới thiệu có thể đóng vai trò định hướng văn bản, nhưng lưu ý rằng bạn rất có thể sẽ phải quay trở lại và sửa nó thành phần Văn bản.

Xem thêm một vài lời khuyên về phần giới thiệu


Phần Văn bản:

Đây là phần chính của văn bản và cũng là phần dài nhất.

Tùy thuộc vào độ dài của bài viết, phần Văn bản có thể được chia thành các phần phụ. Nếu bài viết của bạn được chia thành các phần phụ, nhớ giới thiệu ngắn gọn từng phần. Đối với các bài viết dài, bạn cũng cần phải có kết thúc các phần.

Phần Văn bản là nơi mà người viết hay nghiên cứu hoạt động tích cực nhất. Đây là phần quan trọng nhất của bài viết bởi đây là nơi những phát hiện hay nghiên cứu được thể hiện, bàn luận và phân tích. Đây cũng là nơi bạn đưa ra những luận điểm của mình để củng cố cho luận văn hoặc trả lời những câu hỏi. Cấu trúc và nội dung của bài viết còn phụ thuộc vào ngành học của bạn.

Lời khuyên và mẹo để viết phần Văn bản của bài viết

Phần Kết luận:

Trong phần Kết luận, bạn nên trở lại với luận văn hoặc vấn đề bạn đã đặt ra ở phần Giới thiệu. Nhưng hãy cẩn thận vì không có nghĩa là bạn lặp lại hoàn toàn những gì mình viết trong phần Giới thiệu mà còn phải cho người đọc của bạn biết rằng những điều bạn viết đã làm sáng tỏ vấn đề được trình bày ngay từ đầu. Đối với một bài viết, bạn nên có bản trình bày tóm tắt những phát hiện của mình (không cần đối với những bài viết ngắn). Ghi nhớ rằng phần Kết luận không hoàn toàn lặp lại những gì bạn viết trong phần trước. Nói chung, bạn có thể ước lượng và giải thích bạn đã đạt được mục tiêu hay giải thích được vấn đề chưa. Không nên có những tài liệu mới trong phần kết luận, nhưng việc đưa ra những chủ đề cho việc nghiên cứu về sau là rất phổ biến.

Những mẹo và ví dụ về phần kết luận.


Cấu trúc IMRaD

Các phần của cấu trúc IMRaD bao gồm phần Giới thiệu, Phương pháp, Kết quả và Thảo luận. Dưới đây là một clip ngắn về cấu trúc IMRaD:


Thông tin thêm về cấu trúc IMRaD

Giới thiệu: Hãy xem mô tả về phần Giới thiệu của bài viết cấu trúc 3 phần ở trên.


Phương pháp:

Trong phần này, bạn cần mô tả cách bạn tiến hành nghiên cứu của mình. Đây là nơi bạn trình bày tài liệu, nghiên cứu của bạn cũng như các nghiên cứu trước đây và tài liệu chung; cần mô tả phương pháp hay nhóm phương pháp bạn đã sử dụng và cách bạn có được kết quả; bạn cũng cần giải thích lý do chọn phương pháp một cách tường tận.

Đọc thêm mẹo về cách viết phần Phương pháp tại đây.

Tuy nhiên, hãy nhớ rằng có thể có những sự khác nhau giữa các ngành học ở phần nội dung và cấu trúc.


Kết quả:

Trong phần này, bạn sẽ báo cáo kết quả nghiên cứu của mình. Thường kết quả sẽ không được phản biện hay phân tích trong phần này nhưng bạn có thể vẫn phải giải thích một vài phát hiện của mình để tránh sự nhầm lẫn.

Mẹo viết phần Kết quả


Thảo luận:

Thảo luận là phần một người viết hoạt động tích cực nhất và đây cũng là phần quan trọng nhất của bài viết. Bạn nên giải thích, phân thích và thảo luận kết quả cũng như so sánh và đối chiếu với những nghiên cứu trước đó.

Một vài bài viết sử dụng cấu trúc IMRaD có phần Kết luận riêng biệt và một vài phần Kết luận được gộp vào phần Thảo luận. Hãy chắc cách nào là điều người hướng dẫn cần ở bạn.

Một vài mẹo viết phần Kết luận


Những phần khác của bài viết học thuật

Ngoài những phần đã được để ý ở trên thông qua bài viết 3 cấu trúc 3 phần và bài viết theo cấu trúc IMRaD, bài viết học thuật cũng thường bao gồm những phần chính thức sau.


Tiêu đề:

Tiêu đề nên chú ý thu hút người đọc và người nghe, chỉ ra điều đáng mong đợi ở bài viết.

Nhiều tiêu đề bài viết học thuật gồm 2 phần, phần đầu thu hút sự chú ý của người đọc còn phần sau giải thích tiêu đề. Hãy nhìn vào tiêu đề của các bài viết và bài báo trong ngành học của bạn để tìm cảm hứng xây dựng tiêu đề.

Thường bạn sẽ được yêu cầu sử dụng một hình thức nhất định hoặc mẫu cho văn bản tiêu đề của mình. Đảm bảo bạn đã hỏi người hướng dẫn hoặc giáo viên bộ môn để biết được mình cần làm gì.

Mẹo, cảm hứng và một vài ví dụ


Phần Tóm tắt:

Phần Tóm tắt khái quát nội dung chính luận văn của bạn và đưa cho người đọc ý tưởng rõ ràng về nội dung của luận văn. Độc giả thường sử dụng phần Tóm tắt để quyết định các đoạn văn có liên quan tới những gì họ tìm kiếm hay không.

Bạn nên đọc phần Tóm tắt được viết trong chính ngành học của bạn để biết được điều gì cần cho mình. Phần Tóm tắt sẽ thay đổi tùy vào lĩnh vực của ngành học. Đảm bảo phần Tóm tắt có độ dài vừa phải và ghi nhớ rằng những bài viết ngắn không thường yêu cầu phần Tóm tắt.

Đọc nhiều hơn về việc viết Tóm tắt


Mục lục:

Những bài viết dài thường có mục lục. Bạn nên sử dụng một format nhất định dựa vào mẫu bạn đang sử dụng. Hầu hết bộ xử lý từ trong máy tính sẽ có công cụ định dạng để bạn tạo mục lục một cách dễ dàng. Hãy tạo mục lục để làm rõ mối liên hệ giữa các phần lớn và phần phụ trong bài viết.

Danh mục Tham khảo:

Danh mục Tham khảo nên được đặt sau văn bản. Kể cả phụ lục cũng cần được thêm vào sau phần Tham khảo. Danh sách cần bao gồm tất cả các nguồn mà bạn sử dụng trong bài viết. Cách xây dựng danh mục này và cách trích nguồn có sự khác biệt giữa các ngành học và hệ thống tham khảo.

Thông tin thêm về Tham khảo


Đoạn văn:

Một đoạn văn là tập hợp các câu văn liên quan đến một vấn đề hoặc một ý nào đó. Khi một đoạn văn mới bắt đầu, đó là tín hiệu cho người đọc biết rằng trọng tâm của bài đang chuyển sang một ý mới. Các đoạn văn nên cùng hướng tới chủ đề chính.


Câu chủ đề và câu bổ nghĩa:

Đoạn văn bao gồm rất nhiều câu văn. Mỗi đoạn nên có một câu chủ đề giới thiệu luận điểm chính hoặc chủ đề của đoạn văn. Câu chủ đề thường ở gần đầu đoạn văn. Tất cả các câu văn khác trong đoạn văn là những câu bổ nghĩa có liên quan đến câu chủ đề. Những câu văn này phát triển ý tưởng thể hiện trong câu chủ đề. Sự phát triển này có thể ví dụ như một phân tích sâu hơn, một tương phản hoặc một ví dụ minh họa. Câu cuối cùng của đoạn văn là một câu kết luận hoặc một câu chuyển tiếp. Nó tổng kết nội dung của đoạn văn và dẫn người đọc sang đoạn sau của bài viết. Việc chuyển ý nhuần nhuyễn rất quan trọng. Trái lại sẽ tạo ra ấn tượng về những đoạn văn được chất đống lên nhau hơn là một bài viết mạch lạc.


Độ dài của mỗi đoạn phụ thuộc vào nội dung của đoạn đó, có nghĩa là độ dài của mỗi đoạn rất khác nhau. Do vậy, bạn không nên kết thúc một đoạn văn chỉ vì thấy nó đã đủ dài. Tuy nhiên, nếu một đoạn văn quá ngắn, đó là tín hiệu cho thấy bạn sẽ cần triển khai nó nhiều hơn. Nếu đoạn văn quá dài, đó là tín hiệu cho thấy đoạn văn của bạn đang chứa nhiều hơn một ý chính.


Thông tin thêm về đoạn văn trong bài viết.


Khi bạn sử dụng ngôn ngữ định hướng người đọc qua văn bản, nó được gọi là Ngôn ngữ chỉ dẫn (signposting language).



Triển khai đoạn văn:

Đoạn văn có thể được cấu tạo theo nhiều cách khác nhau. Cấu trúc bên trong mỗi đoạn văn thường dựa vào ý tưởng được triển khai trong đoạn cũng như tổng thể văn bản.


Chủ đề của bạn và mục đích của đoạn văn nên xác định cách cấu tạo của nó. Ví dụ, nếu mục đích của bạn là làm sáng tỏ sự khác biệt giữa hai học thuyết, câu chủ đề của bạn nên nói cho người đọc biết rằng bạn sẽ chỉ ra sự đối lập giữa hai học thuyết. Bạn nên mô tả học thuyết thứ nhất trước, rồi thứ hai, sau cùng là so sánh cả hai.


Đọc thêm về triển khai đoạn văn và ví dụ về những loại đoạn văn khác nhau.


Người dịch: Nguyễn Phương Thanh

Nguồn: The Structure of Academic Texts, Linnaeus University

(https://lnu.se/en/library/Writing-and-referencing/academic-writing/the-structure-of-academic-texts/)